Caiarossa 2023: de jaargang, de blend en de scores

Caiarossa 2023 is de nieuwe jaargang van het biodynamische wijnhuis in Riparbella (Toscane, provincie Pisa). De blend telt zeven druivenrassen met 34% Cabernet Franc als kern, is met de hand geoogst tussen 7 en 29 september 2023 en rijpte veertien maanden op hout, waarvan een kwart nieuw. De wijn is nu en primeur te bestellen en is rond december 2026 leverbaar.

In het kort 

Waarom deze blend niet op een Bordeaux-recept lijkt

Zeven rassen, met Cabernet Franc als hart in plaats van als bijrol. Dat is het structurele verschil met vrijwel elke andere Super Tuscan: geen Cabernet-Merlot-fundament met accenten, maar een samenstelling waarin Syrah (20%) het donkere fruit en de peperige kant levert, Petit Verdot (12%) kleur en tanninestructuur, en Sangiovese (8%) de zuurgraad die de wijn onmiskenbaar Toscaans houdt. De 2% Grenache is geen decoratie maar duwt het geheel richting een zuidelijkere, rondere afdronk.

In het glas vertaalt zich dat naar viooltjes en cederhout aan de aromatische kant, met dat donkere fruit en de specerijen eronder.

De blend ligt niet vooraf vast. Elke variëteit en elk perceel wordt apart vergist; pas als de wijnen klaar zijn wordt bepaald welke lots de uiteindelijke blend halen. Dat verklaart waarom de percentages per jaargang verschuiven.

Het groeiseizoen: wat 2023 deed in deze hoek van Toscane

In augustus 2023 liep het kwik in de kuststreek op tot boven de veertig graden. Daarna viel 106 millimeter regen: genoeg om de watervoorraad aan te vullen, en op een moment dat de druiven het nog konden verwerken. September leverde vervolgens warme dagen en koele nachten: trage rijping, behouden zuren, fenolische rijpheid zonder dat de suikers doorschieten.

Dat de stokken die hittepiek zonder blokkade doorkwamen, heeft alles met de bodem te maken. Biodynamisch beheer levert een bodem met meer organische stof en een beter vochthoudend vermogen, en diepere beworteling. In een jaar als 2023 is dat geen filosofisch punt maar een agronomisch verschil.

Hout dat dient in plaats van domineert

Veertien maanden rijping, 25% nieuw eiken. Voor een wijn van dit niveau is dat terughoudend. De keuze is consistent met de rest van de aanpak: het fruit en het terroir moeten duidelijk aanwezig blijven, niet ingepakt worden.

Wanneer drinken?

De 2023 zal bij levering al toegankelijk zijn: de tannines zijn fijnkorrelig en de frisheid houdt de wijn in beweging. Tegelijk heeft de combinatie van Petit Verdot, Cabernet Sauvignon en de Sangiovese genoeg draagvlak voor lange bewaring. Wie hem jong opent, mist niets essentieels; wie wacht, krijgt de tertiaire laag erbij.

Prijs versus punten: Caiarossa ten opzichte van andere Super Tuscans

Onderstaande grafiek zet Wine Spectator-punten af tegen de prijs in dollars voor de jaargang 2021. Een hogere waarde betekent meer punten per bestede dollar.

Omdat de scores in dit gezelschap dicht bij elkaar liggen, is de spreiding vooral een prijsverschil. Dat is precies het punt: Caiarossa wordt door critici dezelfde kwaliteit toegeschreven als wijnen die een veelvoud kosten.

De internationale pers over Caiarossa 2023

Terre de Vins: 98/100 punten

"Sappig en verleidelijk, en tegelijk fris en verteerbaar"

James Suckling: 97/100 punten

"A graceful, restrained red with elegant tannins and a firm structure"

The Drinks Business: 97/100 punten

"Sappig, fris en helder, maar ook intens en compact"

Falstaff: 96/100 punten

"Krachtig en in balans, met fruitconcentratie, zoete tannines, harmonieuze frisheid en een lange, zijdezachte afdronk"

WeinWisser: 18,5/20 punten

"Alles is met grote finesse en complexiteit opgebouwd"

Vinous: 95/100 punten

"A powerful, brooding wine" 

Het wijnhuis: 59 percelen, 40 hectare, 100 hectare landgoed

Caiarossa ligt in de heuvels rond Riparbella, op grond die eeuwenlang tot het bezit van de familie De Medici behoorde. Het wijnhuis werd in 1998 opgericht met 12 hectare wijngaard en vanaf het begin een biodynamische uitgangspositie.

Vanaf 2004 nam de familie Albada Jelgersma het roer over. De wijngaard groeide van 12 naar 40 hectare, binnen een landgoed van 100 hectare. De overige 60 hectare bleven bewust ongemoeid: bos, bloemrijke weides en olijfgaarden. Die verhouding is functioneel: de biodiversiteit eromheen bepaalt mede wat er in de wijngaard gebeurt.

De wijngaard zelf is een mozaïek van 59 afzonderlijke percelen, verdeeld over drie locaties tussen 120 en 350 meter hoogte. Elk perceel wordt apart beheerd, apart geoogst en apart vergist. Het volledige productieproces blijft in eigen hand. Caiarossa is ondergebracht in AJ Domaines, dat ook Château Giscours (Margaux) beheert. Twee verschillende terroirs, dezelfde uitgangspunten: precisie, duurzaamheid en karakter.